دکتر هرمز فامیلی

در کنار فعالیت‌های دانشگاهی، دکتر فامیلی نقش کلیدی در شکل‌گیری نهادهای علمی کشور ایفا کرد. با الهام از تجربه حضور در انجمن بتن آمریکا (ACI)، ایشان با همکاری جمعی از اساتید برجسته، انجمن بتن ایران را بنیان نهاد. ریاست سه دوره این انجمن، برگزاری همایش‌های متعدد، انتشار بیش از 90 شماره مجله تخصصی، تأسیس خانه بتن و راه‌اندازی انجمن علمی بتن، از جمله اقدامات ماندگار ایشان در این عرصه است.

دکتر فامیلی بیش از 50 سال در پروژه‌های بزرگ ملی نقش مؤثر داشت و از پیشگامان نهادینه‌سازی مفهوم کنترل کیفیت در صنعت ساخت‌وساز ایران به‌شمار می‌رود. در دوران مدیریت ایشان در شرکت مهندسین مشاور کوبان‌کاو، مسئولیت کنترل کیفیت بتن و مصالح در پروژه‌های شاخصی همچون برج میلاد تهران، مجتمع فولاد مبارکه اصفهان، پالایشگاه‌های اراک و بندرعباس، نیروگاه‌های شهید رجایی و قم و سد گدارلندر بر عهده ایشان بود. این شرکت همچنین همکاری مؤثری با مؤسسه استاندارد ایران داشت و دکتر فامیلی سال‌ها به‌عنوان مشاور این مؤسسه فعالیت کرد.

با هدف توسعه آموزش تخصصی، دکتر فامیلی ایده تأسیس مؤسسه بتن ایران را دنبال کرد. هرچند امکان ایجاد دانشکده مستقل بتن در کشور فراهم نشد، اما با تمرکز هدفمند بر دروس، آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های تخصصی در قالب مهندسی عمران، این مؤسسه به یکی از مراکز اثرگذار آموزش عالی بدل شد. طی ۱۵ سال فعالیت، بیش از ۳۰۰۰ فارغ‌التحصیل در مقاطع و گرایش‌های مختلف مهندسی عمران، معماری، صنایع و مدیریت به جامعه علمی کشور معرفی شدند. همچنین روابط بین‌المللی گسترده‌ای با دانشگاه‌هایی همچون ساپینزای رم، پلی‌تکنیک میلان، پلی‌تکنیک باری و دانشگاه جنوا شکل گرفت و بیش از ۱۵ کارگاه و سمینار بین‌المللی برگزار شد.

در کنار همه این فعالیت‌ها، دکتر فامیلی توجه ویژه‌ای به مرمت آثار تاریخی و پیوند دانش فنی با هویت فرهنگی کشور داشت. بازسازی خانه تاریخی خانوادگی ایشان، که پس از سال‌ها فرسودگی احیا شد، نمونه‌ای از نگاه علمی و اصالت‌محور او به مرمت بناهای تاریخی است. او همواره بر لزوم مطالعه دقیق پیش از هر اقدام مرمتی تأکید داشت تا اصالت بنا حفظ شود. دکتر هرمز فامیلی در تدوین آیین‌نامه‌های مهم داخلی و بین‌المللی نیز نقش فعالی ایفا کرد؛ از جمله همکاری در آیین‌نامه‌های ACI مرتبط با سنگدانه‌ها و دوام بتن، آیین‌نامه بتن ایران، مباحث پنجم و نهم مقررات ملی ساختمان و تدوین استانداردهای ملی مرتبط با سیمان، گچ، آهک و آجر. ایشان همچنین سال‌ها نماینده ایران در مجامع بین‌المللی تخصصی بتن بود.

در کنار جایگاه علمی، منش انسانی و اخلاق حرفه‌ای دکتر فامیلی همواره مورد ستایش شاگردانش بوده است. نزاکت اجتماعی، فروتنی، دقت علمی و عشق عمیق به آموزش، او را به الگویی ماندگار از معنای واقعی «استاد» بدل کرده است؛ شخصیتی منحصر‌به‌فرد که علم، اخلاق و عمل را در کنار هم معنا کرد.