مواد سیمانی مکمل (SCMs) چیست؟
بتن در سادهترین شکل آن، مخلوطی از سیمان، ماسه، سنگدانۀ درشت و آب است. سیمان اصلی استفادهشده، سیمان پرتلند یا سیمان آمیخته است. بیشتر مخلوطهای بتن شامل مواد سیمانی مکمل هستند که بخشی از ترکیب سیمانی بتن را تشکیل میدهند. این مواد به طور معمول، محصولات جانبی فرآیندهای دیگر یا مواد طبیعی هستند. برخی مواد سیمانی مکمل، ممکن است نیاز به فرآیندهای بیشتر از جمله خشککردن، کلسینهکردن یا آسیابکردن برای استفاده در بتن داشته باشند. برخی از این مواد، پوزولانها بوده که خواص سیمانی نداشته اما هنگام استفاده در کنار سیمان، واکنشداده و ترکیبات سیمانی تشکیل میدهند. مواد دیگر، مانند سرباره و کلاس C خاکستر زغالسنگ، خواص سیمانی از خود نشانمیدهند.
خاکستر زغالسنگ
سرباره
دودۀ سیلیسی
پوزولانهای طبیعی
پوزولان شیشهای آسیابشده ( GGP)
چرا از مواد سیمانی مکمل استفاده میشود؟
مواد سیمانی مکمل (SCM) با اصلاح ریزساختار بتن، خواص بتن تازه، مقاومتی و دوامی آن را بهبود میبخشند. در بتن تازه، این مواد یکنواختی و کارایی را افزایش داده و آبانداختگی را کاهش میدهند، اما ممکن است زمان گیرش را به تأخیر بیندازند و در کنار آن، خطر ترکهای جمعشدگی خمیری (پلاستیک) را افزایش دهند. در مقاومت، بهجز دودهٔ سیلیسی که نرخ کسب مقاومت اولیه را بالا میبرد، سایر SCMها در ابتدا نرخ کسب مقاومت پایینتری دارند؛ ولی در ادامه به مقاومت نهایی بالاتری منجر میشوند. در دوام، این مواد با کاهش حرارت هیدراسیون و اصلاح ریزساختار، نفوذپذیری بتن را کم کرده و از خوردگی میلگرد، حملات شیمیایی، واکنش قلیایی-سیلیسی و حملات سولفاتی جلوگیری میکنند. در نهایت، ترکیب بهینه SCMها بر اساس الزامات عملکردی پروژه و مصالح دردسترس محلی توسط تولیدکنندهٔ بتن تعیین میشود.
جهت مطالعه کامل این دستورالعمل و همچنین آشنایی بیشتر با نکات مواد سیمانی مکمل، میتوانید به pdf پیوست مراجعه نمایید.