پرکنندۀ جریانپذیر چیست؟
پرکنندۀ جریانپذیر یک مصالح سیمانی با مقاومت پایین، خودتراکم و خودتراز با قوام (روانی) جریانپذیر بوده که به عنوان یک پرکنندۀ اقتصادی، جایگزین پرکنندۀ دانهای متراکمشده میشود. پرکنندۀ جریانپذیر، بتن نبوده و برای جایگزینی بتن نیز استفاده نمیشود. برای مقاصد طراحی، خصوصیات آن باید مانند خاک یا دیگر مصالح پرکننده مدنظر قرارگیرد. اصطلاح مورد استفاده کمیته 229 ACI، مواد با مقاومت کنترلشدۀ کم (CLSM) است. سایر اصطلاحات شامل پرکنندۀ فاقد جمعشدگی، پرکننده با چگالی کنترلشده، دوغاب خاک-سیمان، ملات جریانپذیر یا خاکریز با مخلوط رقیق است.
ویژگی جریانپذیری به گونهای است که میتواند با حداقل تلاش جایگذاری شود، جریان یابد تا فضا را پر کند و پس از ریختهشدن، نیاز به تراکم نداشتهباشد. این ماده، سخت شده تا ظرفیت باربری لازم یا پر کردن حفرهها را با حداقل نشست یا کاهش حجم فراهم نماید.
پرکنندۀ جریانپذیر به عنوان مادهای تعریف میشود که مقاومت فشاری آن کمتر از 3/8 مگاپاسکال باشد. با این حال، در اکثر کاربردها از مخلوطهایی با مقاومت کمتر از 1/2 مگاپاسکال استفاده میشود. قابلیت حفاری پرکنندۀ جریانپذیر بستگی به تجهیزات مورد استفاده، مقاومت و نوع مخلوط دارد.
چرا از پرکنندۀ جریانپذیر استفاده میشود؟
پرکنندۀ جریانپذیر، جایگزینی اقتصادی برای پرکنندۀ دانهای متراکمشده است که صرفهجویی در نیروی کار، تجهیزات و زمان را فراهم میکند؛ زیرا تراکم دستی لازم نیست، عرض شیار یا اندازه حفاری به طور قابلتوجهی کاهش یافته، افراد نیازی به ورود به حفاری نداشته و یک راهحل برای پرکردن مناطق غیرقابل دسترس (مانند مخازن زیرزمینی) که پرکنندۀ تراکمیافته نمیتواند اجرا شود، فراهم میکند. کاربردهای پرکنندۀ جریانپذیر شامل موارد زیر است:
- پرکننده – پرکردن شیارهای فاضلاب و تاسیسات، پایههای پل، پوشش مجرا، حفاریهای شمع، دیوارهای نگهدارنده و برشهای جاده.
- پرکنندۀ سازهای – زیراساس پی، زیر شالوده، بستر دال کف، بسترهای روسازی بادوام و لایه زیرین مجرا.
- کاربردهای دیگر – معادن متروکه، مخازن ذخیرهسازی زیرزمینی، چاهها، بدنههای تونل متروکه و فاضلابها، زیرزمینها و سازههای زیرزمینی، حفرههای زیر روسازی، کنترل فرسایش و عایق حرارتی با پرکنندۀ جریانپذیر با مقدار زیاد هوا.
چگونه پرکنندۀ خودتراکم سفارش دادهشود ؟
هنگام مشخصکردن یا سفارش مصالح، هدف از استفاده و پیشبینی حفاری پرکنندۀ جریانپذیر در آینده، مدنظر قرارگیرد. پرکنندۀ جریانپذیر میتواند از موادی تشکیل شود که با استانداردهای استفاده در بتن مطابقت ندارند. مواد اقتصادی و بازیافتشده میتوانند استفاده شوند. مواد حفاریشده در محل میتوانند در مخلوطهای این نوع مصالح وارد شوند. پرکنندۀ جریانپذیر با چگالی کم، حاوی هوای زیاد در کنار افزودنی و فوم ازپیششکلگرفته است.
چگونه پرکنندۀ جریانپذیر، حمل و اجرا شود؟
این مواد توسط کامیونهای بتن آماده حمل شده و از طریق ناودان (شوت)، به طور مستقیم در فضای خالی یا حفرهای که باید پر شود، قرار دادهمیشود. دیگ مخلوطکن در حالت همزدن نگه داشته میشود تا پیش از تخلیه، همگنی مخلوط حفظ شود. پرکنندۀ جریانپذیر میتواند توسط پمپ، ناودانها یا جامها به محل نهاییاش انتقال یابد.
مخلوطهای دارای مصالح دانهای، به صورت مؤثرتری میتوانند پمپ شوند. به دلیل قوام(روانی) سیال، این مواد میتوانند از نقطه تخلیه تا مسافتهای طولانی جریان یابند. پرکنندۀ جریانپذیر، مانند بتن نیاز به عملآوری نداشته اما باید تا زمان سختشدن از یخزدگی محافظت گردد.
